Dolmus

Heeft een buspassagier u wel eens op de schouders getikt en vervolgens een paar munten of een beduimeld bankbiljet in de handen geduwd? Vermoedelijk niet. Maar in Turkije, in een dolmus, is dat heel gewoon. Het is de bedoeling dat u het geld doorgeeft aan iemand die voor u zit tot het bij de chauffeur terecht komt. Zo wordt de rit betaald. Wisselgeld gaat dezelfde weg terug. Ook al zit het mini-busje propvol, de chauffeur weet feilloos welke passagiers hebben betaald, en hoeveel geld. De prijs is afhankelijk van de afstand die u aflegt. Voor een paar kwartjes wordt u van de ene kant naar de andere kant van de stad gebracht

.      

Dolmussen rijden een vaste route. Er zijn geen haltes. U steekt op straat een hand op en het busje stopt naast u. Op de plaats van bestemming aangekomen roept u 'stop!' - dat woord kent  iedereen in de hele wereld - en kunt u de dolmus verlaten.

Een dolmus-chauffeur zal niet gauw een klant laten staan, want hij is een kleine zelfstandige.Het busje is zijn eigendom. Hoe meer passagiers, hoe meer hij verdient. Pas als er echt niemand meer bij kan, rijdt hij door. Dit heeft tot gevolg, dat er vaak meer passagiers in zitten, dan de veertien die officieel zijn toegestaan. Ontwaart de chauffeur een politieman of - voertuig, dan geeft hij het bevel 'duiken!'. Allen die geen zitplaats hebben, gaan snel op hun hurken zitten, zodat zij vanaf de weg niet te zien zijn. Pas als het politiegevaar is geweken, komen de passagiers weer omhoog.

Dolmussen rijden af en aan. Langer dan een kwartier hoeft u niet te wachten. Tenminste niet in de badplaatsen. En in een verkeerd busje stapt u ook niet snel, want erop staan de namen van bekende gebouwen of bezienswaardigheden langs de route. Turken verplaatsen zich graag per dolmus. Het openbaar vervoer in Nederland kan er niet aan tippen.